Żebro na penczoku z kapustą smażoną to danie stworzone dla mięsożerców: porządny kawałek wieprzowiny, kasza jęczmienna podkręcona boczkiem i kapusta, która przełamuje tłustość mięsa. W tej wersji żeberka są najpierw marynowane, potem wolno pieczone do miękkości, a na końcu krótko dopiekane, żeby złapały apetyczną glazurę.
Co to za potrawa?

To konkretna, śląska w duchu kompozycja obiadowa: wieprzowe żeberko podane na penczoku, czyli kaszy jęczmiennej typu pęczak, oraz z dodatkiem kapusty smażonej. W daniu spotykają się trzy bardzo swojskie elementy: świnina, kasza i kapusta. Nie ma tu udawanej lekkości – to jedzenie treściwe, aromatyczne i najlepsze wtedy, gdy mięso odchodzi od kości bez walki.
W mojej wersji żeberka dostają marynatę z musztardy, miodu, czosnku i wędzonej papryki. Zamiast agresywnie je grillować, lepiej dać im czas: najpierw zamknięcie smaku na patelni, potem wolne pieczenie pod przykryciem. Dzięki temu tłuszcz powoli się wytapia, kolagen mięknie, a sos robi się gęsty i mięsny.
Składniki

Żeberka
- 1,2–1,4 kg żeberek wieprzowych, najlepiej mięsnych, pociętych na porcje
- 2 łyżki musztardy sarepskiej lub stołowej
- 1 łyżka miodu
- 1 łyżeczka wędzonej papryki
- 1 łyżeczka słodkiej papryki
- 4 ząbki czosnku, drobno starte
- 1 łyżka sosu Worcestershire, opcjonalnie
- 150 ml ciemnego piwa, jasnego piwa albo bulionu
- 1 łyżka smalcu lub oleju do obsmażenia
- 1 liść laurowy
- 3 ziarna ziela angielskiego
- sól i świeżo mielony pieprz
Penczok z boczkiem
- 300 g kaszy jęczmiennej pęczak
- 180 g wędzonego boczku
- 1 duża cebula
- 1 ząbek czosnku
- 650–700 ml wody lub lekkiego bulionu
- 1 łyżka masła lub smalcu
- sól i pieprz
Kapusta smażona
- 800 g białej kapusty, młodej lub zwykłej
- 120 g wędzonego boczku
- 1 cebula
- 1 łyżka masła albo smalcu
- 1 płaska łyżka mąki pszennej
- 1–2 łyżki octu jabłkowego lub spirytusowego 10%, do smaku
- 1 płaska łyżeczka cukru
- pęczek koperku
- sól i pieprz
Przygotowanie krok po kroku

- Zamarynuj żeberka. Mięso osusz papierowym ręcznikiem. Wymieszaj musztardę, miód, czosnek, obie papryki, sos Worcestershire, 1 łyżeczkę soli i solidną porcję pieprzu. Natrzyj żeberka marynatą, przykryj i odstaw do lodówki na minimum 4 godziny, a najlepiej na całą noc.
- Obsmaż mięso. Wyjmij żeberka z lodówki około 30 minut przed obróbką. Rozgrzej smalec lub olej na ciężkiej patelni i obsmaż porcje żeberek z każdej strony, aż lekko się zrumienią. Nie spiesz się – zrumienione mięso da lepszy sos.
- Piecz powoli. Przełóż żeberka do brytfanny. Wlej piwo lub bulion, dodaj liść laurowy i ziele angielskie. Przykryj naczynie pokrywką albo folią aluminiową. Piecz w temperaturze 160°C góra-dół przez około 2 godziny, aż mięso będzie bardzo miękkie.
- Dopieczenie dla glazury. Zdejmij przykrycie, polej żeberka sosem z dna naczynia i zwiększ temperaturę do 200°C. Dopiekaj jeszcze 15–20 minut, aż wierzch stanie się ciemniejszy i lepki. Jeśli masz termometr, mięso będzie soczyste i miękkie przy około 90–95°C wewnątrz; to więcej niż minimum bezpieczeństwa, ale właśnie taka temperatura dobrze rozkleja żeberka.
- Ugotuj penczok. Boczek pokrój w kostkę i wytop w garnku o grubym dnie. Dodaj posiekaną cebulę i smaż, aż się zeszkli. Dorzuć czosnek oraz pęczak, wymieszaj i podsmaż 1–2 minuty. Wlej wodę lub bulion, lekko posól i gotuj pod przykryciem na małym ogniu przez 20–25 minut. Potem zdejmij z ognia i zostaw pod przykryciem na 10–15 minut, żeby kasza doszła.
- Przygotuj kapustę. Kapustę poszatkuj. Jeśli używasz starszej kapusty, podgotuj ją 8–10 minut w osolonej wodzie i odcedź. Młodą wystarczy krótko przesmażyć. Na patelni wytop boczek, dodaj cebulę i smaż do zeszklenia. Dodaj masło lub smalec, kapustę, cukier, sól i pieprz. Smaż 10–15 minut, aż kapusta zmięknie, ale nie rozpadnie się.
- Zasmaż i dopraw. Oprósz kapustę mąką, dokładnie wymieszaj i smaż jeszcze 2–3 minuty. Dopraw octem do smaku i dodaj posiekany koperek. Kapusta powinna być lekko słodka, lekko kwaśna i wyraźnie boczkowa.
- Podaj. Na talerz wyłóż solidną porcję penczoku, na nim ułóż żeberka, a obok dodaj kapustę smażoną. Całość polej kilkoma łyżkami sosu z pieczenia.
Wskazówki dla mięsożerców

- Wybierz mięsne żeberka. Najlepsze będą takie, które mają wyraźną warstwę mięsa między kośćmi i na wierzchu. Zbyt chude łatwo wysychają.
- Nie pomijaj obsmażania. To nie jest tylko kwestia koloru – zrumienione resztki na patelni i mięsie budują głębszy smak sosu.
- Daj im czas. Żeberka potrzebują spokojnej obróbki. Jeśli po 2 godzinach nadal stawiają opór, piecz je kolejne 20–30 minut pod przykryciem.
- Uważaj z solą. Boczek, musztarda i ewentualny bulion już ją wnoszą. Lepiej doprawić na końcu niż przesolić całość.
- Chcesz wersję bardziej dymną? Dodaj do marynaty szczyptę ostrej wędzonej papryki albo użyj mocno wędzonego boczku do penczoku.
- Nie podawaj mięsa półsurowego. Żeberka powinny być w pełni upieczone i miękkie. To danie nie ma nic wspólnego z krwistym stekiem.
Z czym podawać?
To danie jest właściwie kompletne: mięso, kasza i kapusta tworzą pełny obiad. Jeśli chcesz jeszcze bardziej śląskiego klimatu, możesz podać obok kluski śląskie, ale wtedy porcja robi się naprawdę potężna. Dobrym dodatkiem będzie też ogórek kiszony, chrzan albo prosta surówka z cebuli i jabłka, która odświeży tłuste żeberka.
Do picia pasuje zimne piwo, kompot z suszu albo po prostu mocna herbata. A jeśli coś zostanie, mięso z żeberek można następnego dnia obrać z kości, wymieszać z resztką sosu i podać w bułce z kapustą – będzie z tego świetna kanapka dla mięsożercy.
