Jeśli gruzińska kuchnia kojarzy Ci się głównie z chinkali, chaczapuri i szaszłykami, warto zejść na bardziej domowy poziom. Ojakhuri rachuli lorit to talerz smażonych ziemniaków, cebuli i wędzonego boczku lub szynki typu lori, czyli potrawa prosta, sycąca i bez udawania lekkości. Najważniejsze są tu dwa elementy: porządnie zrumienione ziemniaki oraz tłuszcz wytopiony z boczku, który niesie smak całego dania.
Co to za potrawa?

Ojakhuri w gruzińskim gotowaniu oznacza najczęściej domową, rodzinną potrawę z mięsa i ziemniaków smażonych razem lub łączonych na końcu na jednej patelni. W wersji z regionu Racza ważną rolę gra rachuli lori, czyli solony i wędzony produkt wieprzowy zbliżony do boczku albo wędzonej szynki. W Polsce najłatwiej podejść do tematu praktycznie: użyć dobrego boczku wędzonego, najlepiej niezbyt chudego, pokrojonego w grube plastry lub kostkę.
To nie jest danie delikatne. Boczek ma się wytopić, zrumienić i oddać smak ziemniakom. Cebula powinna lekko się skarmelizować, czosnek ma pachnieć, ale nie spalić się, a na końcu przyda się kwaśny akcent: sos tkemali, kiszona śliwka, ewentualnie kilka kropli octu winnego lub sok z cytryny. Dzięki temu tłustość boczku zostaje pod kontrolą.
Składniki

Porcja dla 4 głodnych osób.
- 700 g ziemniaków, najlepiej typu kulinarnego B lub AB
- 300 g wędzonego boczku, w grubych plastrach lub kostce; może być boczek surowy wędzony albo parzony wędzony
- 1 duża cebula, pokrojona w piórka
- 3 ząbki czosnku, drobno posiekane
- 1 łyżka oleju lub smalcu, tylko jeśli boczek jest dość chudy
- 1/2 łyżeczki mielonej kolendry
- 1/2 łyżeczki chmeli-suneli, opcjonalnie
- 1/3 łyżeczki ostrej papryki albo odrobina adżiki
- sól do smaku, ostrożnie, bo boczek jest słony
- świeżo mielony czarny pieprz
- garść świeżej kolendry lub natki pietruszki
- 2 łyżki pestek granatu, opcjonalnie, do podania
- sos tkemali do podania; można zastąpić kwaśnym sosem śliwkowym
Przygotowanie krok po kroku

- Przygotuj ziemniaki. Obierz ziemniaki i pokrój je w grube półplasterki lub kawałki podobne do ziemniaków opiekanych. Wypłucz je w zimnej wodzie, żeby usunąć nadmiar skrobi, a potem dobrze osusz.
- Podgotuj ziemniaki. Wrzuć je do osolonego wrzątku i gotuj przez około 7-8 minut, aż z zewnątrz lekko zmiękną, ale w środku nadal będą zwarte. Odcedź i zostaw na 5 minut, żeby odparowały.
- Wytop boczek. Rozgrzej dużą, ciężką patelnię na średnim ogniu. Dodaj boczek i smaż 8-10 minut, aż puści tłuszcz i zacznie się rumienić. Jeśli boczek jest bardzo chudy, dodaj łyżkę oleju lub smalcu. Boczek nie ma być spalony, tylko apetycznie zrumieniony.
- Dodaj cebulę. Wrzuć cebulę na patelnię z boczkiem i smaż kolejne 5-6 minut, mieszając, aż zmięknie i złapie kolor. Dodaj czosnek na ostatnie 30-40 sekund, żeby nie zgorzkniał.
- Obsmaż ziemniaki. Przesuń boczek z cebulą na bok patelni albo przełóż chwilowo do miski. Włóż ziemniaki na tłuszcz po boczku i smaż na średnio wysokim ogniu przez 10-12 minut, obracając co jakiś czas, aż będą chrupiące na krawędziach.
- Połącz całość. Dodaj z powrotem boczek z cebulą. Wsyp mieloną kolendrę, chmeli-suneli, ostrą paprykę lub dodaj odrobinę adżiki. Wymieszaj i smaż jeszcze 2-3 minuty, żeby przyprawy połączyły się z tłuszczem.
- Dopraw rozsądnie. Spróbuj przed soleniem. Wędzony boczek potrafi być bardzo słony, więc często wystarczy pieprz i kwaśny sos podany obok.
- Podaj od razu. Posyp świeżą kolendrą lub natką, opcjonalnie pestkami granatu. Na stole koniecznie postaw tkemali albo inny kwaśny sos śliwkowy.
Wariant z piekarnikiem
Jeśli robisz większą porcję, ziemniaki można po podgotowaniu wymieszać z tłuszczem z boczku i dopiec na blasze w temperaturze 220°C przez około 25-30 minut. Boczek z cebulą dodaj na ostatnie 8-10 minut pieczenia, żeby się nie przesuszył.
Wskazówki dla mięsożerców

- Nie krój boczku zbyt drobno. Ma być wyczuwalny w daniu. Kostka około 1,5-2 cm albo grube paski sprawdzą się lepiej niż cienkie plasterki kanapkowe.
- Najlepszy będzie boczek z warstwą tłuszczu. To właśnie on nadaje ziemniakom charakter. Zbyt chudy boczek zrobi się twardy i suchy.
- Jeśli używasz boczku surowego wędzonego, dobrze go wysmaż. Powinien być gorący, sprężysty i zrumieniony; nie traktuj go jak gotowego dodatku wrzuconego na sam koniec.
- Nie przesadzaj z solą. Wędzonki różnią się słonością, dlatego sól dodawaj dopiero po połączeniu boczku z ziemniakami.
- Kwaśny sos nie jest ozdobą. Tkemali albo kwaśny sos śliwkowy robi w tym daniu robotę, bo przecina tłuszcz i podbija smak wędzonki.
- Chcesz wersję jeszcze bardziej mięsną? Dodaj 200 g karkówki pokrojonej w cienkie paski. Najpierw obsmaż ją na mocnym ogniu przez 4-5 minut, zdejmij z patelni, potem wytop boczek i wróć z karkówką pod koniec smażenia.
Z czym podawać?
Ojakhuri z boczkiem najlepiej smakuje prosto z patelni, kiedy ziemniaki są jeszcze chrupiące, a boczek gorący. Do podania pasują:
- tkemali, czyli kwaśny sos śliwkowy, zielony lub czerwony,
- świeża kolendra, natka pietruszki albo szczypior,
- kiszonki: ogórki, kiszona kapusta, marynowana cebula,
- sałatka z pomidorów i cebuli z odrobiną octu winnego,
- gruziński chleb albo zwykła pszenna pita do wybierania tłuszczu z talerza.
To potrawa idealna na późny obiad, kolację po ciężkim dniu albo męskie gotowanie przy jednej patelni. Nie ma tu skomplikowanej techniki, ale jest wszystko, co trzeba: dymny boczek, chrupiące ziemniaki, cebula, czosnek i kwaśny kontrapunkt na koniec.
